Cá ping pong hay còn gọi là pearlscale goldfish nổi bật với thân tròn mũm mĩm và lớp vảy ánh ngọc trai. Nhiều người nuôi cá kiểng thường tò mò cá ping pong đẻ trứng thế nào và làm sao để chăm sóc đàn con. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ từ cách nhận biết cá sắp sinh sản, chuẩn bị môi trường đẻ đến kỹ thuật chăm sóc trứng và cá bột.
Nhận biết giới tính và mùa sinh sản
Để cá ping pong đẻ thành công, trước tiên bạn cần phân biệt rõ cá đực và cá cái. Thông thường, cá đực có những nốt sần nhỏ màu trắng xuất hiện ở nắp mang hoặc vây ngực vào mùa sinh sản. Cá cái lại có bụng to, tròn đều và mềm khi chạm nhẹ, đặc biệt phình rõ về phía hậu môn.
Mùa sinh sản lý tưởng của cá ping pong thường rơi vào giai đoạn thời tiết ấm áp, nước duy trì ở mức 22–26°C. Khi đến mùa, bạn sẽ thấy cá đực liên tục rượt theo cá cái trong bể, có khi bơi vòng quanh, húc nhẹ vào bụng cái để kích thích trứng rụng. Đây chính là dấu hiệu rõ ràng nhất để chuẩn bị cho quá trình sinh sản.
Chuẩn bị cho cá đẻ & chăm sóc sau sinh
Cần chuẩn bị cẩn thận để cá được chăm sóc cẩn thận từ giai đoạn mang thai đến khi đẻ.
Chuẩn bị bể đẻ riêng biệt
Để đảm bảo trứng an toàn, bạn nên tách cá bố mẹ sang bể đẻ riêng. Bể nên có dung tích tối thiểu 60 lít cho một cặp, giữ mực nước khoảng 20–25 cm để giảm áp lực cho cá. Bể cần trang bị lọc nhẹ, không tạo dòng chảy mạnh và có sục khí đều để cung cấp oxy ổn định.
Trong bể đẻ, người nuôi thường đặt thêm spawning mop (giẻ sợi nhân tạo), hoặc cây thủy sinh lá mềm như rong nhựa, để trứng dễ bám vào. Đây là yếu tố quan trọng giúp tăng tỷ lệ thụ tinh và bảo vệ trứng không bị trôi nổi.
Kích thích sinh sản bằng chế độ ăn và thay nước
Trước khi đưa cá vào bể đẻ khoảng 1–2 tuần, bạn cần tăng cường dinh dưỡng cho chúng. Thức ăn giàu đạm như trùn chỉ sạch, artemia, daphnia, kết hợp viên chuyên dụng cho cá vàng giúp cá cái phát triển buồng trứng tốt hơn. Cá đực cũng khỏe mạnh hơn, sẵn sàng thụ tinh.
Một mẹo kích thích cá đẻ hiệu quả là thay nước định kỳ bằng nước mát hơn 2–3°C so với nhiệt độ trong bể. Sự thay đổi này mô phỏng mưa đầu mùa ngoài tự nhiên, đánh thức bản năng sinh sản. Khi mọi điều kiện đã đạt chuẩn, chỉ cần 1–2 ngày, cá sẽ bắt đầu quá trình đẻ.
Quá trình cá ping pong đẻ trứng
Khi đến thời điểm, cá cái sẽ rụng trứng hàng loạt trong quá trình bơi, đồng thời cá đực ngay lập tức phóng tinh trùng để thụ tinh ngoài. Một lần đẻ, cá ping pong có thể sản sinh từ vài trăm đến hơn một ngàn trứng nhỏ, trong suốt.
Trứng dính vào mop hoặc cây thủy sinh, còn phần rơi xuống đáy vẫn có cơ hội nở nếu không bị nấm tấn công. Điều quan trọng là phải theo dõi sát sao và loại bỏ cá bố mẹ ngay sau khi chúng kết thúc quá trình sinh sản, vì cá vàng nói chung có thói quen ăn trứng của chính mình.
Thu trứng và ngăn nấm phát triển
Ngay khi tách cá bố mẹ, bạn nên kiểm tra trứng và loại bỏ phần trắng đục không được thụ tinh. Những trứng khỏe thường trong suốt và hơi ánh vàng. Để giảm nguy cơ nấm lan sang trứng khỏe, người nuôi có thể nhỏ liều xanh methylen loãng hoặc dùng lá bàng khô ngâm trong bể. Ngoài ra, tăng cường sục khí cũng giúp trứng nhận đủ oxy, hạn chế mầm bệnh.
Trong 2–4 ngày tùy nhiệt độ, trứng sẽ nở thành cá bột li ti. Lúc này, chúng vẫn bám trên bề mặt mop hoặc đáy bể, chưa bơi tự do, sống nhờ noãn hoàng trong cơ thể.
Chăm sóc cá con sau khi nở
Khoảng 3 ngày sau khi nở, cá con bắt đầu bơi tự do và cần nguồn thức ăn nhỏ mịn. Người nuôi thường dùng infusoria (trùng cỏ, động vật phù du siêu nhỏ) hoặc lòng đỏ trứng gà luộc nghiền siêu nhuyễn hòa loãng vào nước. Khi cá con lớn hơn, có thể chuyển sang artemia ấp nở hoặc bột thức ăn chuyên cho cá vàng.
Điều quan trọng là cho ăn nhiều lần trong ngày nhưng lượng nhỏ, tránh để thức ăn thừa gây ô nhiễm. Kết hợp hút cặn và thay nước 10–15% mỗi ngày để giữ môi trường trong sạch, đàn cá con mới phát triển đồng đều.
Những lỗi thường gặp khi ép cá ping pong đẻ trứng
Nhiều người mới thường thất bại do một số sai lầm phổ biến.
- Thứ nhất là để cá bố mẹ trong bể quá lâu, khiến hầu hết trứng bị ăn sạch.
- Thứ hai, không chuẩn bị mop hoặc giá thể bám trứng, dẫn đến tỷ lệ thụ tinh thấp.
- Thứ ba, cho ăn không đủ giàu đạm trước mùa sinh sản làm cá cái không đẻ, hoặc cá đực không sung sức.
- Ngoài ra, việc không kiểm soát nấm trên trứng cũng khiến tỷ lệ nở sụt giảm đáng kể. Chỉ cần vài ổ nấm trắng lan ra, cả đàn trứng có thể mất sạch trong một đêm.
Mẹo nâng cao tỷ lệ thành công
Một số người nuôi giàu kinh nghiệm thường ép cá ping pong theo nhóm nhiều cá đực hơn cá cái (tỉ lệ 2:1) để tăng khả năng thụ tinh. Họ cũng sử dụng bể đẻ có nhiệt độ ổn định bằng sưởi, tránh dao động thất thường. Khi nuôi cá con, nhiều người áp dụng hệ thống lọc bọt khí mềm để nước luôn trong nhưng không hút cá bột.
Ngoài ra, chọn cá bố mẹ từ nguồn khỏe mạnh, vảy sáng, không dị tật cũng rất quan trọng. Bởi những gen tốt sẽ di truyền cho đời sau, giúp đàn cá con phát triển đồng đều, ít bệnh và màu sắc đẹp.
Cá ping pong đẻ trứng hoàn toàn có thể thành công ngay tại nhà nếu bạn chuẩn bị đúng cách. Từ việc nhận biết dấu hiệu sinh sản, thiết lập bể đẻ riêng, chăm sóc trứng đến nuôi dưỡng cá con đều cần sự kiên nhẫn và quan sát tỉ mỉ. Khi nắm vững các nguyên tắc này, bạn sẽ dễ dàng sở hữu một đàn cá ping pong con xinh xắn, tạo thêm niềm vui và sự thú vị trong thú chơi cá cảnh.
