Cá mập nước ngọt không phải loài nào cũng dễ nuôi, bởi mỗi loại lại có kích thước, tính cách và nhu cầu môi trường khác nhau. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ để chọn và chăm sóc đúng cách.
Các loài cá cảnh nước ngọt thường gặp
Cá mập nước ngọt không phải họ hàng trực tiếp với cá mập biển, mà chỉ được gọi như vậy vì dáng bơi, vây lưng dựng và tính cách mạnh mẽ. Trong thú chơi cá cảnh, có vài loài nổi bật thường được nuôi và bán dưới cái tên “shark”.
Bala shark – Cá mập bạc
Bala shark (Balantiocheilos melanopterus) là loài cá cảnh phổ biến nhất. Chúng có thân thon dài, màu bạc sáng và vây đen sắc nét, bơi theo đàn rất đẹp mắt. Cá mập bạc có thể dài tới 30-35 cm khi trưởng thành, vì vậy cần bể lớn. Tính tình hiền, ít cắn nhau, phù hợp bể cộng đồng nếu đủ không gian.
Cá mập đuôi đỏ (Red-tail shark)
Red-tail shark (Epalzeorhynchos bicolor) nổi bật với thân đen tuyền và đuôi đỏ rực. Loài này kích thước nhỏ hơn, khoảng 12-15 cm, nhưng lại có tính lãnh thổ khá mạnh. Nếu bể chật, chúng dễ rượt đuổi các loài cùng tầng. Tuy nhiên, khi có đủ chỗ trú và bể lớn, cá mập đuôi đỏ lại rất đẹp và bơi đầy uy lực.
Cá mập cầu vồng (Rainbow shark)
Rainbow shark cũng cùng chi với red-tail, thân màu đen xám với vây đỏ cam. Chúng hiếu động, bơi nhanh, thường chiếm khu vực đáy và trung tầng. So với red-tail, cá mập cầu vồng ít hung hăng hơn, nhưng vẫn cần bể đủ rộng để giảm tranh chấp.
Cá mập khổng lồ – Iridescent shark
Iridescent shark thực chất là cá tra giống (Pangasianodon hypophthalmus), thường được bán khi còn nhỏ xíu. Tuy nhiên, khi trưởng thành, chúng có thể dài tới cả mét, nặng hàng chục ký. Loài này hoàn toàn không phù hợp bể cảnh gia đình, vì vậy cần lưu ý trước khi mua.
Điều kiện nuôi phù hợp
Mỗi loài cá mập nước ngọt có nhu cầu khác nhau, nhưng nhìn chung đều cần môi trường rộng rãi, nước ổn định và hệ thống lọc mạnh.
Kích thước bể
- Bala shark: tối thiểu 250 lít cho đàn 4-5 con, vì chúng là loài bơi đàn.
- Red-tail và Rainbow shark: 100-150 lít cho mỗi cá thể, tránh nuôi nhiều trống chung.
- Iridescent shark: gần như không phù hợp bể cảnh, cần hồ siêu lớn hoặc ao.
Dòng chảy và oxy
Cá mập nước ngọt thích môi trường có dòng nước lưu thông, giàu oxy. Bể nên trang bị lọc ngoài hoặc lọc tràn mạnh, kết hợp sục khí. Tuy nhiên, cần đảm bảo không tạo dòng quá mạnh đối với các loài nhỏ hơn như red-tail để tránh stress.
Thông số nước
Đa số cá mập nước ngọt khỏe, chịu đựng tốt, nhưng lý tưởng nhất là: pH 6.5-7.5, nhiệt độ 24-28°C, nước trong, ít amonia và nitrite. Thay nước định kỳ 20-30% mỗi tuần giúp giữ môi trường bền vững.
Tính cách và nuôi chung
Cá mập nước ngọt gây ấn tượng với dáng bơi uyển chuyển, nhưng không phải loài nào cũng hiền hòa.
Bala shark
Bala shark có tính ôn hòa, ít gây hấn. Chúng thường bơi đàn, tạo cảnh quan đẹp mắt. Loài này phù hợp nuôi chung với nhiều cá cảnh lớn hiền khác như cá thần tiên, cá cầu vồng, cá dĩa lớn hoặc cá mỏ vịt.
Red-tail và Rainbow shark
Hai loài này thường chiếm lãnh thổ ở đáy bể. Chúng có thể đuổi cá nhỏ hoặc các loài tương đồng hình dáng. Vì vậy, nếu muốn nuôi chung, nên chọn cá bơi nhanh hoặc khác tầng như cá mún, cá bảy màu lớn, hoặc cá barbs hiền.
Iridescent shark
Loài này khi lớn thường coi cá nhỏ như mồi, đồng thời nhu cầu không gian quá lớn. Hầu hết người chơi cá cảnh không thể đáp ứng điều kiện để nuôi chung an toàn.
Dinh dưỡng và sức khỏe
Cá mập nước ngọt là loài ăn tạp, dễ nuôi nhưng cần cân đối thức ăn để phát triển khỏe mạnh.
Thực đơn đa dạng
Thức ăn viên chìm chất lượng, trùn chỉ, tôm nhỏ, rau xanh luộc như rau bina hoặc đậu Hà Lan bóc vỏ đều được. Kết hợp xen kẽ giúp cá phát triển màu sắc và hạn chế táo bón.
Tần suất cho ăn
Ngày 2 lần là đủ. Tránh cho ăn quá nhiều khiến cá béo phì và nước ô nhiễm. Với bala shark, cần rải đều để cả đàn ăn cùng lúc, giảm cạnh tranh.
Bệnh thường gặp
Cá mập nước ngọt thường bị stress do bể chật hoặc nước kém, dẫn đến bệnh nấm trắng, thối vây hoặc ký sinh ngoài da. Giữ nước sạch, thay nước đều và không nuôi mật độ cao sẽ hạn chế bệnh tật.
Cá mập nước ngọt là nhóm cá cảnh ấn tượng, nhưng không phải loài nào cũng dễ nuôi. Bala shark phù hợp cho người muốn một đàn cá bơi đẹp mắt, red-tail và rainbow shark dành cho ai thích sự nổi bật, còn iridescent shark gần như không thích hợp với bể cảnh gia đình. Khi chọn đúng loài, chuẩn bị bể đủ lớn và chăm sóc đúng cách, bạn sẽ có một hồ cá mạnh mẽ, sinh động và an toàn.
