Cá khỏe mạnh và màu sắc đẹp là kết quả của một môi trường nước ổn định. 8 thiết bị trong danh sách này sẽ giúp bạn đo lường và điều chỉnh các thông số một cách chính xác, hạn chế tối đa rủi ro cho cá.
Nhiệt kế hồ cá
Nhiệt độ nước ổn định là yếu tố then chốt giúp cá khỏe mạnh, đặc biệt với các loài nhạy cảm như cá dĩa, cá betta hay cá rồng. Nhiệt kế hồ cá cho phép bạn kiểm tra nhiệt độ thường xuyên để kịp thời điều chỉnh bằng máy sưởi hoặc quạt làm mát. Trên thị trường có loại nhiệt kế dán ngoài, nhiệt kế thả chìm và nhiệt kế điện tử. Nhiệt kế dán giá rẻ (20.000–40.000 đồng), dễ dùng nhưng kém chính xác hơn. Nhiệt kế điện tử (150.000–400.000 đồng) cho kết quả nhanh và chính xác, phù hợp cho hồ lớn. Ưu điểm của thiết bị này là nhỏ gọn, dễ đọc kết quả, nhược điểm là cần vệ sinh định kỳ để tránh cặn bẩn che số.
Máy đo pH điện tử
Độ pH ảnh hưởng đến khả năng trao đổi chất và hấp thụ dưỡng chất của cá, cũng như hệ vi sinh trong hồ. Máy đo pH điện tử cho kết quả nhanh và chính xác hơn so với que thử giấy. Loại phổ thông giá từ 150.000–300.000 đồng, loại cao cấp có thể lên tới 1–2 triệu đồng. Ưu điểm là đo được nhiều lần, kết quả chính xác, dễ sử dụng. Nhược điểm là cần hiệu chuẩn định kỳ và thay đầu đo sau một thời gian. Khi mua, nên chọn loại chống nước, có màn hình hiển thị rõ và kèm dung dịch hiệu chuẩn.
Bộ test NH3/NH4 (Amoniac)
Amoniac sinh ra từ chất thải cá và thức ăn thừa là nguyên nhân gây chết cá nhanh nhất nếu tích tụ quá mức. Bộ test NH3/NH4 giúp bạn phát hiện sớm trước khi nồng độ trở nên nguy hiểm. Bộ test dạng nhỏ giọt giá khoảng 150.000–250.000 đồng, dễ dùng tại nhà. Ưu điểm là cho kết quả nhanh, nhược điểm là mỗi lần thử tốn hóa chất và cần thao tác đúng để tránh sai số. Nên kiểm tra ít nhất mỗi tháng hoặc ngay khi cá có dấu hiệu stress.
Bộ test NO2/NO3 (Nitrit & Nitrat)
NO2 (Nitrit) và NO3 (Nitrat) là sản phẩm cuối của quá trình phân hủy chất thải, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe cá. Bộ test giúp bạn kiểm soát quá trình lọc sinh học và biết khi nào cần thay nước. Giá một bộ khoảng 150.000–300.000 đồng. Ưu điểm là dễ sử dụng, cần thiết cho hồ nuôi cá nhạy cảm hoặc hồ thủy sinh. Nhược điểm là phải so màu bằng mắt nên có thể sai lệch nếu ánh sáng không chuẩn. Nên kiểm tra định kỳ để đảm bảo môi trường an toàn.
Máy đo Oxy hòa tan (DO Meter)
Oxy hòa tan là yếu tố sống còn với cá, đặc biệt trong hồ nuôi mật độ cao hoặc mùa nóng. Máy đo DO cho biết lượng oxy hiện tại trong nước để bạn điều chỉnh máy sục khí hoặc thay nước kịp thời. Loại phổ thông giá từ 1,2–2 triệu đồng, loại chuyên dụng cao cấp có thể lên tới 5–7 triệu đồng. Ưu điểm là chính xác, hỗ trợ nuôi cá quy mô lớn. Nhược điểm là giá cao và cần bảo dưỡng định kỳ đầu dò. Dù không phải ai cũng cần, nhưng với hồ có nhiều cá hoặc nuôi cá đắt tiền, đây là thiết bị đáng đầu tư.
Bộ kiểm soát và báo động nhiệt độ
Khác với nhiệt kế chỉ đo, bộ kiểm soát nhiệt độ còn có thể tự động bật/tắt máy sưởi hoặc quạt khi nhiệt độ vượt giới hạn cài đặt. Một số loại còn kèm chức năng báo động khi nhiệt độ bất thường. Giá từ 400.000–1 triệu đồng tùy tính năng. Ưu điểm là an toàn, giảm rủi ro cá bị sốc nhiệt. Nhược điểm là cần cài đặt ban đầu và đôi khi phải thay cảm biến sau thời gian dài sử dụng. Phù hợp cho người nuôi cá cảnh giá trị cao hoặc muốn hồ luôn trong mức nhiệt lý tưởng.
Bút đo TDS (Tổng chất rắn hòa tan)
TDS cho biết lượng khoáng, muối và tạp chất trong nước, từ đó giúp bạn đánh giá chất lượng nước và quyết định khi nào cần thay. Giá bút đo TDS khá mềm, chỉ từ 150.000–300.000 đồng. Ưu điểm là đo nhanh, dễ dùng, phù hợp cho cả hồ nước ngọt và nước mặn. Nhược điểm là không cho biết chính xác loại chất gì đang tồn tại, chỉ cung cấp tổng số. Nên kết hợp với các test khác để đánh giá toàn diện.
Bộ điều khiển tự động (Controller tích hợp)
Bộ điều khiển tích hợp có thể giám sát nhiều thông số cùng lúc như nhiệt độ, pH, TDS và điều khiển thiết bị đi kèm (máy sưởi, máy lọc, máy sục khí). Một số model còn cho phép kết nối với điện thoại để nhận cảnh báo từ xa. Giá dao động từ 3–7 triệu đồng. Ưu điểm là quản lý toàn diện, tiện lợi cho hồ lớn hoặc hệ thống nuôi chuyên nghiệp. Nhược điểm là giá cao và cần thời gian làm quen khi sử dụng. Với những ai nghiêm túc về thú chơi cá cảnh, đây là khoản đầu tư lâu dài.
Tùy vào quy mô và ngân sách, bạn có thể bắt đầu với những thiết bị cơ bản sau đó nâng cấp dần lên hệ thống tự động. Đầu tư đúng thiết bị sẽ giúp hồ cá của bạn luôn ổn định, cá khỏe mạnh và hạn chế tối đa rủi ro.
